Reklama
Biznesingiz uchun Telegram’da reklama · TCA Media
Dushanba, 16-noyabr 2026-yil
Asosiy yangiliklar.
Reklama
Biznesingiz uchun Telegram’da reklama · TCA Media
Jamiyat

Antarktida ustidagi ozon teshigi soʻnggi oʻn yildagi eng kattasiga aylandi

2026 yilda Antarktida ustidagi ozon teshigi maydoni boʻyicha 48 yillik kuzatuvlar davridagi yettinchi eng katta koʻrsatkichga aylandi. Bunga noodatiy ob-havo sabab boʻlgan. Olimlar ozon qatlami 2070-yillarga kelib tiklanadi, deb hisoblamoqda.

12-noyabr, 13:01По-русски

Read in English

NOAA va NASA olimlari ozon teshigining noodatiy darajada kattalashishini ozonni yemirish uchun qulay sharoitlarni odatdagidan uzoqroq saqlab turgan kuchli qutbiy girdob bilan bogʻladi. Mavsumiy choʻqqi davrida — 7-sentabrdan 13-oktabrgacha — teshikning oʻrtacha maydoni qariyb 9,6 million kvadrat milni (25 million kvadrat kilometrni) tashkil etdi. Bu AQSh hududining ikki baravaridan kattaroq.

Ozon teshigi 18-sentabr kuni eng katta maydonga — 10,5 million kvadrat milga (27,1 million kvadrat kilometrga) yetdi. Bu 2000-yil 9-sentabrda qayd etilgan tarixiy rekordning qariyb 90 foiziga teng.

Qutbiy girdob odatdagidan kattaroq boʻldi, chunki uning aylanishini odatda buzadigan atmosfera tizimlari zaif taʼsir koʻrsatdi. Natijada kuchli shamollar Janubiy qutbdan uzoqroqda qoldi, ozon yoʻqolishi uchun qulay sharoitlar mavjud boʻlgan hudud esa kengaydi.

Reklama
Biznesingiz uchun Telegram’da reklama · TCA Media

Shu bilan birga, ozon miqdori bundan 10 yoki 20 yil avvalgi rekord darajadagi holatlardagidek keskin kamaymadi. Meteorologik sharlardagi asboblar va Dobson spektrofotometri yordamida olib borilgan kuzatuvlar Janubiy qutbning bevosita ustidagi eng past konsentratsiya 105 Dobson birligiga yetganini koʻrsatdi.

NASA va NOAA sunʼiy yoʻldoshlari ham ozon qatlamining holatini monitoring qilishda ishtirok etdi. Olimlarning taʼkidlashicha, ozonni yemiruvchi moddalarni cheklash uzoq muddatli tiklanishni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Antarktida stratosferasida bunday moddalar bilan bogʻlangan xlor miqdori 1980-yillardagi eng yuqori koʻrsatkichlarga nisbatan qariyb uchdan bir qismga kamaydi, eski birikmalar esa atmosferada oʻnlab yillar saqlanib qolishi mumkin.